नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको ३३औँ प्राज्ञ सभा प्रधामन्त्रीद्वारा उद्घाटन

२०७५ भदौ १२ गते मङ्गलवारका दिन सम्माननीय प्राधनमन्त्री एवम् नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका प्रमुख संरक्षक केपी शर्मा ओलीले प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको ३३औँ प्राज्ञ सभाको समुद्घाटन पानसमा दीप प्रज्ज्वलन गरेर गर्नुभयो । प्रज्ञा भवनको प्रेक्षालयमा आयोजित समारोहमा उद्घाटन मन्तव्य दिँदै प्रधानमन्त्री ओलीले भन्नुभयो, “राष्ट्रलाई जगाउने र एकताबद्ध गर्ने सन्दर्भमा आफ्नो ६१ वर्षे यात्रामा प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले गौरवपूर्ण कार्य गरेको छ ।” उहाँले भन्नुभयो, “यस अवधिमा प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले निर्वाह गरेको भूमिका असाधारण छ । यस्तो भूमिकाले परोक्षरुपमा मान्छेको मनोविज्ञान र मनोदशालाई रुपान्तरित गराउन मद्दत पुगेको छ ।”

प्रधानमन्त्रीले साहित्यमा नेपालको सुन्दरताको मात्रै वर्णन हुने गरेकामा अब समृद्धिको पनि वर्णन हुने स्थिति सिर्जना गर्न प्राज्ञ तथा साहित्यकारमाझ आग्रह गर्नुभएको छ । सुन्दर नेपालको रित्तो घर वा घरभित्र भोका र नाङ्गा बालबालिकाको वर्णन गरेर नेपाल कुरुप नै रहिरहने भन्दै उहाँले आफूहरु अब समाजलाई सुन्दर बनाउने पक्षमा र कोही नेपाली भोकै नरहोस् भन्ने सोचका साथ काम गरिरहेको बताउनुभयो ।

प्रधानमन्त्री ओलीले जन्मसिद्ध श्रेष्ठताको पाखण्डी र अवैज्ञानिक सिद्धान्तलाई फालेर जनताले छानेको लोकतान्त्रिक प्रणाली समृद्धिको महायात्राको थालनी भएकाले नयाँ युगको यात्रामा समृद्धिको वर्णन गर्न स्रष्टाहरुलार्ई आग्रह गर्नुभयो । कवि हरिभक्त कटुवालको कविता ‘जूनलाई टाढैबाट हेर, नजिकबाट हेर्दा दाग देखिन्छ’लाई आफ्नो हकमा उल्ट्याएर बुझ्न आग्रह गर्दै उहाँले भन्नुभयो, “मलाई नजिकैबाट हेर्नुस्, दाग धब्बा देखियो भने आलोचना गर्नुस् । मबाट अख्तियारको दुरुपयोग हुँदैन । मलाई जनताले त्यसका लागि जिताएर पठाएका होइनन् । भ्रष्टाचारमा मेरो शून्य सहनशीलता हुन्छ ।”
माननीय संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री एवम् प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका संरक्षक रविन्द्र अधिकारीले नागरिक समाजलाई सुसंस्कृत बनउान र मुलुकलाई समृद्ध बनाउन प्राज्ञिक जगत्को अहम् भूमिका रहने बताउनुभयो । मन्त्री रविन्द्र अधिकारीले लेखकहरुले समाज र मुलुक रुपान्तरणका लागि कलम चलाउनुपर्नेमा जोड दिनुभयो ।


प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेतीले भाषा, साहित्य, संस्कृति, सामाजिक शास्त्र र दर्शनशास्त्र विधामा प्राज्ञिक कार्य गर्ने उत्तरदायित्व पाएको नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानले उल्लेख्य कार्य गरेको बताउनुभयो । प्राज्ञ सभा प्रतिष्ठानको सर्वोच्च निकाय भएको उल्लेख गर्दै उहाँले प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको जीवनमा यसले ठूलो महत्व राख्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो ।
समारोहमा नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानकी कुलपति रागिनी उपाध्यय, पूर्व कुलपति बैरागी काइँलाले शुभकामना मन्तव्य राख्नुभएको थियो ।

प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका उपकुलपति डा. विष्णुविभु घिमिरेले प्राज्ञ सभाले वार्षिक कार्यक्रम र आव्यव्यय पारित गर्नुका साथै नीति निर्माण तर्जुमा गर्नमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताउनुभयो ।

सदस्य सचिव प्रा.डा. जीवेन्द्र देव गिरीले समारोहमा धन्यवाद मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो । समारोहमा प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका आजीवन सदस्य वाङ्मय शताब्दी पुरुष सत्मोहन जोशी, संस्कृति मन्त्रालयका सचिव कृष्णप्रसाद देवकोटा, पुनर्निमाण प्राधिकरणका सचिव अजूनबहादुर कार्की लगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।

उद्घाटन समारोहको सञ्चालन प्रतिष्ठानकी योजना तथा कार्यक्रम महाशाखा प्रमुख सन्ध्या पहाडीले गर्नुभएको थियो ।

 

१७ करोडको वार्षिक बजेट पारित गर्दै ३३औँ प्राज्ञ सभा सम्पन्न

उद्घाटन समारोहपछि सोही दिन नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानको ३३औँ प्राज्ञ सभाको बैठक बसेको थियो । सभामा सदस्य सचिव प्रा.डा. जीवेन्द्र देव गिरीले वार्षिक प्रतिवेदन सभासमक्ष प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । प्राज्ञसभा सदस्य झमक घिमिरेबाहेक ३५ जना प्राज्ञ सभा सदस्यहरू उपस्थित रहेको प्राज्ञ सभाको बैठकले सदस्य सचिवले प्रस्तुत गर्नुभएको प्रतिवेदन सर्वसम्मतरूपमा पारित गर्नुका साथै गत आर्थिक वर्षको कार्यक्रम र गतिविधिको समीक्षासहित चालू आ.व.का लागि विनियोजित १७ करोडको बजेट र कार्यक्रम पारित गरेको छ ।

प्राज्ञ सभामा सभाका पदेन सदस्य संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयका सचिव कृष्णप्रसाद देवकोटाले चार वर्षे कार्यकालमा प्रतिष्ठानको नेतृत्वले प्राज्ञिक र भौतिक प्रगतिमा उल्लेखनीय काम गरेको बताउनुभयो । उहाँले थोरै बजेटमा पनि प्रतिष्ठानका विभागहरूले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेकामा प्रशन्नता प्रकट गर्नुभएको थियो ।
सभामा प्रज्ञा–प्रतिष्ठानका पूर्व सहकुलपति एवम् आजीवन सदस्य मोदनाथ प्रश्रितले मन्तव्य व्यक्त गर्नुभएको थियो ।
प्राज्ञ सभा सदस्यहरू वियोगी बुढाथोकी, गोपाल पोखरेल विवश, डा. हेमनाथ पौडेल, धीरेन्द्र प्रेमर्षि, शम्भुकुमार मिलन, हरिप्रसाद तिम्सिना, जगत्प्रसाद उपाध्यय ‘प्रेक्षित’, प्रा.डा. विष्णुराज आत्रेय, वासुदेव पाण्डे र उपेन्द्र पागलले आ–आफ्ना अनुभूति र जिज्ञासा राख्नुभएको थियो ।

प्राज्ञ सभाका अध्यक्ष कुलपति गङ्गाप्रसाद उप्रेती, उपाध्यक्ष डा. विष्णुविभु घिमिरे र सदस्य सचिव प्रा.डा.जीवेन्द्र देव गिरीले प्राज्ञ सभामा प्राज्ञ सभासद्हरूले उठाएका जिज्ञासा र प्रश्नहरूको जवाफ दिँदै चार वर्षे कार्यकाल सन्तोषजनक रहेको विचार व्यक्त गर्नुभएको थियो ।